Energie & wonen
Salderen stopt in 2027: rekenen met je eigen verbruik
De wettelijke salderingsregeling stopt op 1 januari 2027. Voor je energierekening worden drie dingen belangrijk: hoeveel zonnestroom je direct gebruikt, wat je krijgt voor teruglevering en welke terugleverkosten je betaalt. Hieronder staat een eigen rekenvoorbeeld met fictieve tarieven. Vul daarna dezelfde stappen in met je eigen gegevens.
Reken vanaf 2027 afname en teruglevering afzonderlijk: kosten voor ingekochte stroom − terugleververgoeding + terugleverkosten + overige jaarposten. Vergelijk twee situaties met hetzelfde totale verbruik en dezelfde zonneproductie.
Wat verandert op 1 januari 2027?
Tot eind 2026 kun je binnen de wettelijke regeling teruggeleverde stroom wegstrepen tegen afgenomen stroom. Vanaf 2027 verdwijnt die verrekening. Voor teruglevering blijft een vergoeding gelden. Tot 1 januari 2030 moet die minimaal de helft van het kale leveringstarief bedragen, dus zonder energiebelasting en btw. Dat is niet de helft van je volledige consumentenprijs. Over zonnestroom die je direct zelf gebruikt, betaal je geen belasting. Zie de actuele uitleg van de Rijksoverheid.
Gebruik daarom geen rekensom waarin elke opgewekte kWh automatisch hetzelfde waard is als een ingekochte kWh. Eerst bepaal je welke stroom op hetzelfde moment in huis wordt gebruikt. Wat overblijft, gaat naar het net en krijgt een andere geldwaarde.
Verzamel deze gegevens voor dezelfde periode
Neem je jaaroverzicht, de productiegegevens van je omvormer en de tarieven voor 2027 erbij. Onderstaande werkvolgorde is onze eigen manier om een vergelijking overzichtelijk te maken.
- Productie: hoeveel kWh hebben je panelen in de gekozen periode opgewekt?
- Teruglevering: hoeveel kWh registreert de elektriciteitsmeter als levering aan het net?
- Afname: hoeveel kWh heb je uit het net gehaald?
- Tarieven: noteer afnameprijs, terugleververgoeding en de berekening van terugleverkosten afzonderlijk.
- Overige posten: zet vaste leveringskosten, netbeheerkosten en eventuele belastingvermindering in een aparte regel.
Bij een huishouden zonder batterij kun je het directe gebruik benaderen als productie min teruglevering. Het totale stroomgebruik is dan afname plus direct gebruik. Vergelijk geen productie over een kalenderjaar met meterstanden over een afwijkende contractperiode. Heb je opslag of meerdere opwekkers, dan heb je een uitgebreider energiestroomoverzicht nodig.
Weet je je toekomstige directe gebruik nog niet? Maak twee scenario's en schrijf op hoe je die wilt bereiken. Een hoger percentage is een aanname, geen gemeten resultaat.
Rekenvoorbeeld: van 30% naar 50% zelfverbruik
Ons fictieve huishouden gebruikt jaarlijks 4.500 kWh en produceert 3.500 kWh zonnestroom. We vergelijken 30% en 50% direct gebruik van die productie. Het totale huishoudelijke verbruik blijft gelijk. Er is geen batterij opgenomen.
We nemen een afnameprijs van € 0,28 per kWh inclusief belastingen en btw, een terugleververgoeding van € 0,08 per kWh en terugleverkosten van € 0,06 per teruggeleverde kWh aan. De overige jaarposten tellen in dit voorbeeld netto op tot € 360. Alle bedragen zijn fictieve bedragen op huishoudniveau, geen aangeboden contract, voorspelling of landelijk gemiddelde.
| Berekening per jaar | 30% direct | 50% direct |
|---|---|---|
| Direct gebruikt: productie × aandeel | 1.050 kWh | 1.750 kWh |
| Afname: 4.500 − direct gebruik | 3.450 kWh | 2.750 kWh |
| Teruglevering: 3.500 − direct gebruik | 2.450 kWh | 1.750 kWh |
| Afnamekosten: afname × € 0,28 | € 966 | € 770 |
| Ontvangen vergoeding: teruglevering × € 0,08 | − € 196 | − € 140 |
| Terugleverkosten: teruglevering × € 0,06 | + € 147 | + € 105 |
| Overige jaarposten, netto | + € 360 | + € 360 |
| Elektriciteitskosten in dit scenario | € 1.277 | € 1.095 |
Het verschil is € 182 per jaar. Dat komt door 700 kWh meer direct gebruik: 700 × (€ 0,28 − € 0,08 + € 0,06) = € 182. Je koopt minder stroom, ontvangt minder vergoeding en betaalt in dit specifieke kostenmodel minder terugleverkosten.
Die laatste stap werkt alleen zo als de kosten werkelijk per kWh worden berekend. Bij een vast bedrag of staffel moet je voor elk scenario het bijbehorende bedrag opzoeken. Rond je de uitkomst af, doe dat pas aan het einde. Dit voorbeeld gaat uitsluitend over elektriciteit; gaskosten en de aanschaf van apparatuur zijn niet meegerekend.
Waarom vergoeding en kosten apart moeten blijven
Een hoge terugleververgoeding zegt weinig zonder de kosten ernaast. Volgens ACM ConsuWijzer blijven terugleverkosten bestaan en kunnen ze soms hoger zijn dan de vergoeding. Kosten kunnen als vast bedrag of per kWh zijn ingericht. Lees daarom de werkelijke berekeningswijze in je voorwaarden.
Maak voor elk aanbod vier regels: afnamekosten, ontvangen vergoeding, terugleverkosten en overige jaarposten. Gebruik overal dezelfde verbruiks- en productiecijfers. Een welkomstkorting noteer je apart, zodat het eerste contractjaar niet ongemerkt als een blijvend voordeel wordt gepresenteerd. Controleer ook of bedragen op dezelfde btw-basis staan.
Bij dynamische prijzen is één vast jaartarief onvoldoende voor een nauwkeurige berekening. Vermenigvuldig afname en teruglevering per tariefperiode met de bijbehorende prijzen en tel de bedragen op. Meer achtergrond vind je bij de uitleg over dynamische energiecontracten.
Meer direct gebruik begint bij je dagpatroon
Milieu Centraal noemt gemiddeld ongeveer 30% direct gebruik en adviseert benodigde apparaten te gebruiken wanneer je panelen stroom opwekken. Bijvoorbeeld de was of vaat, en een elektrische auto als je die al hebt. Zet grote verbruikers niet allemaal tegelijk aan.
Onze aanpak: kies één bestaande activiteit die je kunt verschuiven, noteer wanneer je die normaal uitvoert en controleer een paar vergelijkbare zonnige dagen. Kijk daarna of de afname daalt op het oorspronkelijke tijdstip en of de teruglevering afneemt op het nieuwe tijdstip. Houd rekening met verschil in weer en weekpatroon; een losse zonnige dag bewijst geen jaarbesparing.
Koop geen extra stroomverbruiker alleen om een hoger percentage op het scherm te krijgen. In ons voorbeeld blijft het totale verbruik gelijk. Als je juist méér stroom gaat gebruiken, moet je ook die verandering meenemen. Overweeg je een batterij, maak dan een aparte vergelijking met aanschafkosten, verliezen en levensduur. Begin bij de afweging voor batterijcapaciteit.
Een contract dat doorloopt in 2027
ACM ConsuWijzer maakt onderscheid tussen het einde van de wettelijke regeling en eventuele afspraken in een bestaand contract. Contractvoorwaarden kunnen nog een recht op verrekening geven; beoordeel daarvoor de precieze tekst. De leverancier moet afname en teruglevering vóór en vanaf 1 januari 2027 uitsplitsen. Controleer dit in de ACM-uitleg over doorlopende contracten.
Vraag je leverancier om een overzicht van de prijzen, kosten en wijze van verrekenen voor beide perioden. Bewaar dat samen met je contract. Neem niet zonder die informatie aan dat een oud contract voordeliger is of dat de voorwaarden voor 2026 ook voor heel 2027 gelden.
Veelgestelde vragen
Is 50% zelfverbruik voor ieder huis haalbaar?
Nee. In deze tabel is het een rekenscenario. Je aanwezigheid overdag, apparaten en productiepatroon bepalen hoeveel je werkelijk kunt verschuiven. Pas eerst het percentage aan je eigen mogelijkheden aan.
Moet ik mijn panelen door deze verandering vervangen?
Dat volgt niet uit deze berekening. We vergelijken hetzelfde systeem bij ander gebruik. Voor uitbreiding of vervanging heb je ook een productie-inschatting, investeringskosten en technische beoordeling nodig. Zie de uitgangspunten voor de opbrengst van zonnepanelen.
Is € 182 een gegarandeerde besparing?
Nee. Het is uitsluitend het verschil tussen onze twee fictieve scenario's. Andere prijzen, kostenstaffels, productie en werkelijk gebruik veranderen de uitkomst. Gebruik de tabel als werkblad.