ZZP & administratie · Inkomstenbelasting / Aftrek verrekenen
Niet-gerealiseerde zelfstandigenaftrek verrekenen in 2026
Heb je recht op zelfstandigenaftrek, maar is je winst te laag om die volledig te gebruiken? Het ongebruikte deel heet niet-gerealiseerde zelfstandigenaftrek. Je kunt dit onder voorwaarden in de volgende negen kalenderjaren verrekenen. In het verrekenjaar moet je opnieuw recht hebben op zelfstandigenaftrek én winst overhouden boven de aftrek van dat jaar. Gebruik de bedragen op je aanslagbiljetten en houd eerdere verrekeningen zelf bij: de oude aftrek wordt niet automatisch ingevuld in je aangifte. Verreken de oudste bedragen eerst. Een openstaand saldo is geen belastingteruggaaf en geeft geen recht op aftrek als je het urencriterium niet haalt. Controleer daarom zowel je oude beschikkingen als de ruimte in het huidige jaar.
Oud saldo controleren → recht op aftrek in 2026 toetsen → huidige aftrek verwerken → beschikbare ruimte berekenen → oudste saldo verrekenen en restant bijwerken.
Deze uitleg gaat over de gewone regeling voor een Nederlandse zzp'er met een eenmanszaak. De voorbeelden gebruiken belastingjaar 2026, zonder andere ondernemersaftrekken of bijzondere situaties. Bedragen uit oudere jaren blijven gekoppeld aan hun oorspronkelijke jaar.
Wanneer ontstaat een ongebruikt deel van de aftrek?
Zonder startersaftrek is de zelfstandigenaftrek begrensd door je winst vóór ondernemersaftrek. Stel dat je in 2026 aan de voorwaarden voldoet, op 1 januari nog niet de AOW-leeftijd had en € 800 winst hebt. De gewone aftrek is € 1.200, maar je kunt nu € 800 gebruiken. Het verschil van € 400 is niet-gerealiseerde zelfstandigenaftrek. Dat is geen extra zakelijke kostenpost.
Ontbreekt het recht op zelfstandigenaftrek, dan ontstaat er niet alsnog een tegoed omdat je weinig verdient. Controleer je ondernemerschap voor de inkomstenbelasting en je urenregistratie voor het urencriterium. Een KVK-inschrijving of alleen een btw-nummer is niet genoeg. Een jaar zonder recht op aftrek en een jaar met te weinig winst zijn verschillende situaties.
De uitzondering voor starters vraagt een aparte toets. Heb je recht op de gewone startersaftrek, dan geldt deze winstbeperking niet voor de zelfstandigenaftrek. De aftrekken kunnen daardoor een verlies opleveren. Behandel zo'n verlies niet als hetzelfde saldo dat je via de regeling voor niet-gerealiseerde zelfstandigenaftrek doorschuift.
Welke jaren kun je nog gebruiken?
De gewone termijn is de negen kalenderjaren ná het ontstaansjaar. Een restant uit 2024 kan dus in 2025 tot en met 2033 worden verrekend. Voor een nieuw restant uit 2026 loopt die periode van 2027 tot en met 2035. Dit zijn toepassingen van de termijn, geen toezegging dat je in elk van die jaren recht op aftrek zult hebben.
Een jaar zonder verrekenruimte schuift het eindjaar niet op. Noteer daarom het ontstaansjaar naast ieder bedrag, ook als je tijdelijk stopt met je administratiepakket of naast je onderneming meer in loondienst gaat werken. Eén totaal zonder jaartallen laat niet zien welk deel nog bruikbaar is.
Controleer voor verrekening in 2026 in het bijzonder een eventueel restant uit 2017: 2026 is daarvoor het negende volgende kalenderjaar. Oudere bedragen vallen buiten de gewone negenjaarstermijn. Verander een oud jaartal niet om een verlopen bedrag alsnog mee te nemen.
Hoe bereken je de verrekenruimte in 2026?
Toets eerst of je in 2026 zelfstandigenaftrek krijgt. Bereken daarna hoeveel winst vóór ondernemersaftrek boven de zelfstandigenaftrek van 2026 uitkomt. Dat verschil begrenst de verrekening van oude bedragen. Je gebruikt bovendien nooit meer dan het nog beschikbare, niet verlopen saldo.
Voor een ondernemer zonder startersaftrek die op 1 januari 2026 nog niet de AOW-leeftijd had, is de huidige aftrek € 1.200. Was de AOW-leeftijd toen al bereikt, dan is dit € 600. Gebruik het bedrag dat bij jouw situatie hoort; de voorbeelden hieronder rekenen met € 1.200.
Haal je dit jaar de voorwaarden niet, dan mag je het oude saldo niet gebruiken als vervanging voor de huidige aftrek. Bij weinig of geen ruimte blijft het nog geldige restant staan, maar de oorspronkelijke termijn loopt door. Voor staking door overlijden bestaat een specifieke uitzondering; laat die situatie afzonderlijk beoordelen.
Rekenvoorbeeld: € 1.500 oud saldo en € 800 ruimte
Neem een ondernemer met € 2.000 winst vóór ondernemersaftrek in 2026, recht op € 1.200 zelfstandigenaftrek en geen startersaftrek. Er zijn twee vastgestelde, nog niet gebruikte saldi: € 1.000 uit 2024 en € 500 uit 2025. De bedragen zijn zelfgekozen voorbeelden, geen jaarlijkse standaardbedragen.
De ruimte voor oude aftrek is € 2.000 − € 1.200 = € 800. Je kunt dus niet het hele oude saldo van € 1.500 gebruiken. De wettelijke volgorde is de volgorde waarin de bedragen ontstonden: in dit voorbeeld gaat de € 800 eerst van het saldo uit 2024 af.
| Jaar | Begin | Gebruikt | Over |
|---|---|---|---|
| 2024 | € 1.000 | € 800 | € 200 |
| 2025 | € 500 | € 0 | € 500 |
| Totaal | € 1.500 | € 800 | € 700 |
Na de huidige aftrek en de verrekening is de tussenstand van de winst € 2.000 − € 1.200 − € 800 = € 0. Het oude restant van € 700 bestaat nog steeds uit twee jaarsaldi, met verschillende eindjaren. Boek niet opnieuw € 1.500 in het volgende jaar.
De verrekening is een verhoging van de zelfstandigenaftrek. Daarna komt de berekening van de mkb-winstvrijstelling na ondernemersaftrek. Het voorbeeld stopt bij de winsttussenstand: je volledige inkomen, heffingskortingen en aanslag zijn hiermee niet berekend. € 800 aftrek betekent niet € 800 op je bankrekening.
Welke gegevens vul je zelf in de aangifte in?
De Belastingdienst stelt het ongebruikte bedrag per jaar vast met een beschikking; je vindt het op het aanslagbiljet. Ook de verrekening wordt met een beschikking vastgesteld. Pak daarom de aanslagen en eventuele latere wijzigingen erbij, niet alleen een berekening uit een oude conceptaangifte.
Maak voor je eigen dossier een overzicht met ontstaansjaar, vastgesteld bedrag, eerdere verrekeningen, resterend bedrag en laatste verrekenjaar. Zet bij elke wijziging welk aanslagbiljet of welke beschikking je hebt gebruikt. Bewaar daarnaast de winstberekening en de onderbouwing van je huidige recht op aftrek.
Je moet de oude bedragen zelf invullen in de aangifte; die stap gebeurt niet automatisch. Vergelijk na ontvangst van de aanslag de vastgestelde verrekening met je overzicht en werk het restant bij. Zo voorkom je dat dezelfde € 800 volgend jaar opnieuw wordt opgevoerd.
Ontbreekt een bedrag of wijkt een beschikking af? Laat uitzoeken of de oude vaststelling of de nieuwe verrekening moet worden aangepast. Tegen beide beschikkingen is bezwaar mogelijk. Controleer de toepasselijke procedure en termijn voordat je actie neemt; een losse notitie in je spreadsheet wijzigt de beschikking niet.
Checklist vóór je oude zelfstandigenaftrek verrekent
- Verzamel de aanslagbiljetten en latere beschikkingen met de vastgestelde bedragen.
- Splits het saldo per ontstaansjaar en trek eerdere verrekeningen eraf.
- Controleer de negen volgende kalenderjaren en verwijder verlopen bedragen uit je bruikbare saldo.
- Toets je huidige recht op zelfstandigenaftrek, inclusief het urencriterium.
- Gebruik de huidige aftrek die past bij je AOW- en startersituatie.
- Bereken de ruimte en verreken geldige oude bedragen in ontstaansvolgorde.
- Vul de gegevens zelf in de inkomstenbelastingaangifte in, niet in de btw-aangifte.
- Controleer de beschikking en werk de resterende jaarsaldi bij.
Veelgestelde vragen over ongebruikte zelfstandigenaftrek
Wordt mijn oude aftrek automatisch ingevuld?
Nee. Je moet zelf de bedragen in je aangifte invullen en bijhouden wat eerder is verrekend. Controleer je aanslagbiljetten en beschikkingen voordat je een restant overneemt.
Kan ik verrekenen als ik het urencriterium niet haal?
Bij de gewone regeling niet. In het verrekenjaar moet je recht hebben op zelfstandigenaftrek. Een oud saldo vervangt die voorwaarde niet. Bij staking door overlijden bestaat een specifieke uitzondering.
Wordt een oud bedrag verlaagd naar € 1.200?
Nee. € 1.200 is de gewone zelfstandigenaftrek voor 2026 vóór de AOW-leeftijd, geen nieuwe waarde van je oude saldo. Gebruik het vastgestelde oude bedrag, verminderd met eerdere verrekeningen en rekening houdend met de termijn.
Begint de termijn opnieuw als ik een jaar niets verreken?
Nee. De termijn blijft gekoppeld aan het jaar waarin de niet-gerealiseerde zelfstandigenaftrek ontstond. Een bedrag uit 2024 kan volgens de gewone regeling in 2025 tot en met 2033 worden verrekend, niet negen jaar vanaf je volgende winstgevende jaar.