ZZP & administratie · Inkomstenbelasting / Winst
Mkb-winstvrijstelling 2026: ook zonder urencriterium?
Ja: voor de mkb-winstvrijstelling hoef je niet aan het urencriterium te voldoen. Je moet wél ondernemer voor de inkomstenbelasting zijn. In 2026 is de vrijstelling 12,7% van je fiscale winst nadat de ondernemersaftrek is verwerkt. Zij geldt dus niet over je omzet en is geen terugbetaling van 12,7% op je bankrekening. De Belastingdienst verwerkt haar automatisch in je inkomstenbelastingaangifte; je vraagt geen aparte subsidie aan. Let op bij verlies: de vrijstelling maakt het fiscale verlies kleiner, niet groter. Maak daarom eerst je winstberekening, controleer welke ondernemersaftrek je krijgt en bekijk daarna de mkb-winstvrijstelling. Een KVK-inschrijving of btw-nummer alleen bewijst niet dat je hiervoor kwalificeert.
Ondernemerschap toetsen → fiscale winst vaststellen → ondernemersaftrek verwerken → 12,7% berekenen → het teken bij verlies controleren.
Deze uitleg gaat over belastingjaar 2026 voor een Nederlandse zzp'er met een eenmanszaak. De voorbeelden laten de winstberekening zien, niet je volledige aanslag. Voor winst in een bv, inkomen uit overig werk of een ingewikkelde grensoverschrijdende situatie moet je eerst bepalen welke belastingregels van toepassing zijn.
Wie krijgt de mkb-winstvrijstelling?
De hoofdvoorwaarde is ondernemerschap voor de inkomstenbelasting. Dat is een andere beoordeling dan ondernemerschap voor de btw. De Belastingdienst kijkt naar je feitelijke activiteiten, zoals zelfstandigheid, winstverwachting, opdrachtgevers en ondernemersrisico. Het woord ‘zzp'er’ op je website geeft geen zelfstandig recht op de vrijstelling.
Beoordeel dus eerst hoe je inkomsten worden aangegeven. Gaat het om winst uit onderneming, dan kan de vrijstelling daarbij horen. Geef je inkomsten aan als inkomsten uit overig werk of ontvang je loon, dan mag je daar niet dezelfde ondernemersvrijstelling op toepassen. Bij twijfel moet de kwalificatie van je werk worden uitgezocht voordat je met een aftrekbedrag rekent.
Ook winst die je behaalt als medegerechtigde of geldverstrekker valt buiten deze vrijstelling. Een bv berekent haar eigen belasting niet met deze aftrek voor ondernemers in de inkomstenbelasting. Heb je meerdere ondernemingen waarvoor je als ondernemer winst aangeeft, dan wordt uitgegaan van hun gezamenlijke winst na ondernemersaftrek, niet van een los gekozen winstgevend onderdeel.
Waarom hoef je geen 1.225 uur te halen?
Voor de mkb-winstvrijstelling zelf geldt geen urencriterium. Je kunt haar daarom ook krijgen als je naast je onderneming in loondienst werkt of in het jaar minder dan 1.225 bedrijfsuren maakt. Het ondernemerschap blijft wel een voorwaarde: weinig uren zijn geen automatische afwijzing, maar de afwezigheid van een urencriterium maakt iedere bijverdienste nog geen onderneming.
Maak onderscheid met de zelfstandigenaftrek en gewone startersaftrek. Daarvoor speelt het urencriterium juist wel een rol. Lees bij het urencriterium en je urenregistratie welke werkzaamheden je moet onderbouwen. Laat een mislukte urentoets niet automatisch alle ondernemersregelingen wegstrepen, en vul evenmin uren in die je niet werkelijk hebt gewerkt.
Een praktisch dossier kan beide beoordelingen apart bevatten: een korte toelichting op je onderneming en daarnaast je urenoverzicht voor aftrekken die zo'n toets vragen. Daarmee voorkom je dat een boekhouder of je eigen controle alleen ‘onder de urengrens’ ziet en de rest van de aangifte daarop baseert.
Over welk bedrag bereken je 12,7%?
Gebruik de fiscale winst, verminderd met de ondernemersaftrek waarop je recht hebt. Begin dus niet bij het totaal van je verkoopfacturen. Stel eerst opbrengsten en aftrekbare kosten vast, met de juiste fiscale correcties. Controleer bij zakelijke kosten aftrekken waarom privé-uitgaven, afschrijving en beperkt aftrekbare kosten een eigen beoordeling vragen.
Verwerk vervolgens de ondernemersaftrek. Heb je recht op zelfstandigenaftrek en startersaftrek in 2026, dan gaan die bedragen vóór de mkb-winstvrijstelling van je winst af. Controleer hun voorwaarden afzonderlijk. Je mag geen aftrek meenemen uitsluitend om de grondslag voor de volgende berekening te laten kloppen.
Voor een eenvoudige situatie kun je de tussenstappen zo uitschrijven: grondslag = fiscale winst vóór ondernemersaftrek − ondernemersaftrek; mkb-winstvrijstelling = grondslag × 12,7%; resterende winst = grondslag − mkb-winstvrijstelling. Bij een negatieve grondslag is ook het berekende vrijstellingsbedrag negatief. Dat teken is essentieel voor het verliesvoorbeeld hieronder.
Hoe ziet de berekening eruit met en zonder startersaftrek?
Neem twee zelfgekozen voorbeelden zonder andere aftrekposten of correcties. Een ondernemer die de urengrens niet haalt, heeft € 20.000 fiscale winst en geen ondernemersaftrek. Een starter heeft € 23.323 winst en voldoet aan alle voorwaarden voor € 1.200 zelfstandigenaftrek en € 2.123 gewone startersaftrek; deze starter had op 1 januari 2026 nog niet de AOW-leeftijd.
| Stap | Zonder aftrek | Met aftrek |
|---|---|---|
| Winst vóór aftrek | € 20.000 | € 23.323 |
| Aftrek | € 0 | € 3.323 |
| Grondslag | € 20.000 | € 20.000 |
| Vrijstelling 12,7% | € 2.540 | € 2.540 |
| Winst daarna | € 17.460 | € 17.460 |
Dezelfde uitkomst komt hier door bewust verschillend gekozen beginbedragen. Het voorbeeld zegt niet dat startersaftrek niets oplevert. Het laat zien dat je pas ná die aftrek de grondslag gebruikt. Bij de starter 12,7% over de oorspronkelijke € 23.323 rekenen zou de verkeerde volgorde zijn.
Houd deze winststap apart van je uiteindelijke belasting. Andere inkomsten, aftrekposten en heffingskortingen kunnen de aanslag beïnvloeden. Het bedrag van € 2.540 is daarom geen voorspelling van een terugbetaling en ook geen bedrag dat je aan een klant factureert.
Wat verandert er als je onderneming verlies maakt?
Bij verlies werkt de vrijstelling de andere kant op: je fiscale verlies wordt kleiner. Stel dat de grondslag na eventuele ondernemersaftrek −€ 10.000 is. Dan is 12,7% daarvan −€ 1.270. De vervolgstap is −€ 10.000 − (−€ 1.270) = −€ 8.730. Er blijft dus minder fiscaal verlies over.
Trek niet nog eens € 1.270 van het verlies af om op −€ 11.270 uit te komen. Dat zou het teken verkeerd verwerken. Het verlies van je bedrijf aan geld verandert door deze fiscale berekening niet. Alleen het bedrag dat verder in de aangifte als fiscale winst of verlies wordt verwerkt, verandert.
Controleer bij een verliesjaar ook de berekening van de ondernemersaftrek die eraan voorafgaat. Een recht op startersaftrek kan daarbij andere gevolgen hebben dan alleen zelfstandigenaftrek. Voor de daadwerkelijke verrekening met ander inkomen of andere jaren is de volledige aangifte nodig; het verliesvoorbeeld geeft geen vaste teruggaaf.
Hoe controleer je de aangifte en het belastingvoordeel?
Je hoeft de mkb-winstvrijstelling niet apart aan te vragen. De Belastingdienst houdt er automatisch rekening mee in de inkomstenbelastingaangifte voor ondernemers. Dat betekent niet dat een onjuiste winst of verkeerde ondernemerskwalificatie wordt hersteld. Vul de gegevens correct in en kijk in het overzicht of de grondslag en het berekende bedrag aansluiten op je dossier.
Boek de vrijstelling niet nogmaals als een betaalde zakelijke kostenpost. Zij is een fiscale stap na de winstberekening en ondernemersaftrek, geen aankoop waarvoor je een bon moet toevoegen. Verwerk haar ook niet in je btw-aangifte: die aangifte gebruikt andere regels en heeft geen veld waarin je deze winstaftrek als voorbelasting opvoert.
De 12,7% is bovendien een vrijgesteld deel van de winst, niet het tarief van je belastingbesparing. Voor 2026 is het aftrekvoordeel bij een hoog inkomen door de tariefsaanpassing beperkt tot een tarief van 37,56%. Gebruik dus niet zonder meer het hoogste inkomstenbelastingtarief om een besparing uit te rekenen. Controleer de berekening in de complete aangifte, inclusief een eventuele tariefsaanpassing.
Checklist vóór je de mkb-winstvrijstelling controleert
- Controleer of je inkomsten winst uit onderneming zijn en je ondernemer voor de inkomstenbelasting bent.
- Houd de ondernemersbeoordeling apart van de urentoets voor zelfstandigenaftrek.
- Maak eerst een correcte fiscale winstberekening met kosten en correcties.
- Verwerk alleen de ondernemersaftrek waarop je werkelijk recht hebt.
- Gebruik voor 2026 12,7% over de winst ná ondernemersaftrek, niet over omzet.
- Controleer bij verlies het negatieve teken: het fiscale verlies wordt kleiner.
- Boek de vrijstelling niet dubbel als bedrijfskosten of als aftrekbare btw.
- Bewaar de berekening en beoordeel het uiteindelijke belastingvoordeel met de volledige aangifte.
Veelgestelde vragen over mkb-winstvrijstelling
Krijg ik de vrijstelling als ik minder dan 1.225 uur werk?
Ja, als je ondernemer voor de inkomstenbelasting bent. Voor de mkb-winstvrijstelling geldt geen urencriterium. Minder uren sluiten deze vrijstelling dus niet uit, maar geven op zichzelf ook geen bewijs van ondernemerschap.
Is de vrijstelling 12,7% van mijn omzet?
Nee. In 2026 bereken je 12,7% over de fiscale winst na ondernemersaftrek. Omzet, banksaldo en het bedrag inclusief btw op je verkoopfacturen zijn niet die grondslag.
Moet ik de mkb-winstvrijstelling apart aanvragen?
Nee. De Belastingdienst verwerkt de vrijstelling automatisch in de aangifte inkomstenbelasting voor ondernemers. Vul je winst en ondernemersgegevens wel correct in en controleer de berekening.
Wat gebeurt er met de vrijstelling bij verlies?
De mkb-winstvrijstelling verkleint dan het fiscale verlies. Bij een grondslag van −€ 10.000 en zonder andere aanpassingen resteert in 2026 −€ 8.730. Je krijgt niet nog eens € 1.270 extra verlies of een vaste uitbetaling.