ZZP & administratie · Inkomstenbelasting / Vooruitbetalen

Voorlopige aanslag zzp: aanvragen of wijzigen in 2026

Laatst gecontroleerd: 8 oktober 2026

Verwacht je als zzp'er winst en heb je nog geen voorlopige aanslag inkomstenbelasting? Dan kan het verstandig zijn er een aan te vragen, zodat je belasting alvast betaalt in plaats van later een groot bedrag ineens. Heb je al een aanslag, maar verandert je verwachte jaarwinst of persoonlijke situatie? Controleer de schatting en wijzig die waar nodig in Mijn Belastingdienst. Reken met het hele belastingjaar, niet alleen met je laatste kwartaal of banksaldo. De voorlopige aanslag vervangt je jaarlijkse aangifte niet: uiteindelijk worden de bedragen verrekend. Controleer ook een eventuele afzonderlijke aanslag Zvw. Hoeveel termijnen nog mogelijk zijn, hangt af van de datum op de aanslag.

Deze uitleg is bedoeld voor een zzp'er met een eenmanszaak die in Nederland woont. Voor een bv, emigratie of buitenlandse belastingplicht gelden andere aandachtspunten. We bespreken de voorlopige inkomstenbelasting over 2026, niet de btw-aangifte.

Wanneer is aanvragen of wijzigen verstandig?

Voor een starter kan zelf aanvragen helpen om betalingen te spreiden. Zonder voorschot kunnen de afrekening over het startjaar en een voorlopige aanslag voor het volgende jaar dicht bij elkaar komen. Wacht dus niet alleen op een brief als je al winst en een belastingbetaling verwacht. Dit is een afweging voor je kasplanning, geen nieuwe belasting boven op de jaarlijkse inkomstenbelasting.

Een bestaande schatting kan te hoog of te laag zijn: een grote opdracht valt weg, je tarief stijgt of je gaat daarnaast in loondienst werken. Zet de geschatte jaarwinst op je aanslag naast je nieuwste prognose. Controleer ook gewijzigde privégegevens, bijvoorbeeld je woning of fiscale partnersituatie. Alleen je omzet volgen is niet genoeg.

Volgens de Belastingdienst is wijzigen niet verplicht, maar wel verstandig wanneer de schatting niet meer past. Een te lage aanslag kan later een bijbetaling betekenen; een te hoge aanslag legt nu onnodig beslag op je geld. Een wijzigingsverzoek is niet hetzelfde als toestemming om bestaande betaaltermijnen te negeren.

Hoe maak je een bruikbare winstprognose?

Begin met je bijgewerkte boekhouding: de opbrengsten en zakelijke kosten tot nu toe. Vul dat aan met de verwachte opbrengsten en kosten voor de resterende maanden. Gebruik concrete opdrachten, gebruikelijke kosten en bekende wijzigingen als onderbouwing. Schrijf naast je berekening op welke datum je hebt geschat en welke aannames nog onzeker zijn.

Bij omzet waarop je btw berekent, neem je de omzet zonder btw als uitgangspunt. Houd rekening met afschrijvingen en fiscale correcties; niet iedere betaling is meteen een aftrekbare kostenpost. Lees bij twijfel welke zakelijke kosten je van de winst mag aftrekken. Je zakelijke banksaldo is geen winstberekening: het kan bijvoorbeeld ook geleend geld bevatten.

Stel dat je eind september je cijfers bijwerkt. In het vereenvoudigde voorbeeld hieronder zijn alle kosten aftrekbaar, is terugvorderbare btw buiten de bedragen gehouden en zijn er geen extra fiscale correcties. De prognose gaat over winst vóór ondernemersaftrek en mkb-winstvrijstelling, niet over je uiteindelijke belasting.

De jaarprognose is € 22.000 + € 7.000 = € 29.000. Je geeft dus niet uitsluitend de € 7.000 van het laatste kwartaal door. Valt een verwachte opdracht later weg, werk dan zowel het omzetdeel als eventuele bijbehorende kosten bij. Bewaar de vorige versie zodat je kunt uitleggen waarom je schatting veranderde.

Welke andere gegevens beïnvloeden de aanslag?

€ 29.000 winst zegt nog niet hoeveel je moet betalen. De aanvraag kijkt ook naar andere inkomsten en persoonlijke gegevens. Verzamel bijvoorbeeld je looninformatie als je naast je bedrijf een baan hebt, gegevens over je eigen woning en de gevraagde informatie over vermogen en aftrekposten. Heb je een fiscale partner, controleer dan ook de relevante partnergegevens.

Neem ondernemersaftrek niet over uitsluitend omdat je vorig jaar hetzelfde bedrag gebruikte. Voor zelfstandigenaftrek moet je onder meer aan het urencriterium voldoen. De extra startersaftrek heeft eigen voorwaarden. Beantwoord de vragen voor 2026 met een onderbouwde verwachting, en controleer die later aan de hand van je werkelijke cijfers en uren.

Houd de volgorde van de berekening duidelijk. Zakelijke kosten en ondernemersaftrek zijn verschillende stappen; de mkb-winstvrijstelling wordt na ondernemersaftrek berekend. Trek dezelfde post niet tweemaal af doordat je een reeds verlaagde winst invult en daarna opnieuw de aftrek opgeeft. Laat een onduidelijk invoerveld beoordelen voordat je verzendt.

Hoe vraag je aan of wijzig je in Mijn Belastingdienst?

Log zelf met DigiD in op Mijn Belastingdienst en kies de mogelijkheid voor een voorlopige aanslag over 2026. Controleer eerst of je een bestaande aanslag wijzigt of een aanvraag doet. Gebruik het juiste belastingjaar, ook als je tegelijkertijd een brief over 2025 behandelt.

Vul de gevraagde gegevens voor het hele jaar in. Bij een wijziging moet je ook gegevens controleren en invullen die niet veranderen. Een automatisch opgelegde aanslag over 2026 die je nog niet hebt gewijzigd, kan op gegevens uit 2024 zijn gebaseerd. Vooraf ingevulde gegevens zijn dus een vertrekpunt, geen bevestiging dat ze voor jouw huidige bedrijf kloppen.

Controleer de berekening, onderteken met DigiD en verzend. Bij een gezamenlijke aanvraag ondertekent je fiscale partner ook met de eigen DigiD. Bewaar de ontvangstbevestiging en de pdf met je ingevulde gegevens. Bij wijzigen volgt volgens de Belastingdienst meestal binnen vier tot vijf weken bericht, uiterlijk binnen acht weken. Ontvangst van je verzoek is nog niet de nieuwe aanslag.

Hoeveel betaaltermijnen zijn nog mogelijk?

Een voorlopige aanslag over het lopende jaar kun je ineens of in maandelijkse termijnen betalen, met maximaal elf termijnen. Dat maximum betekent niet dat je in oktober nog elf maanden krijgt. Bij termijnen ligt de eerste betaling uiterlijk één maand na de datum van de aanslag; de laatste moet in het lopende jaar binnen zijn.

Is betalen in minimaal twee maandelijkse termijnen niet meer mogelijk, dan geldt betaling ineens binnen zes weken na de datum van de aanslag. Ook een voorlopige aanslag die pas na het betreffende belastingjaar wordt opgelegd, betaal je in beginsel binnen zes weken. Lees steeds de betaalgegevens op jouw aanslag en controleer de dagtekening.

Na een wijziging hangt het nieuwe maandbedrag af van je oude en nieuwe aanslag en eerdere betalingen. Gebruik daarvoor de officiële betaalhulp met beide aanslagen, in plaats van zelf het hele nieuwe bedrag nogmaals te verdelen. Kun je niet betalen, onderzoek dan uitstel of een betalingsregeling. Alleen de incasso stoppen lost de belastingschuld niet op.

Wat moet je weten over Zvw, termijnen en stopzetten?

Een ondernemer kan naast inkomstenbelasting een afzonderlijke voorlopige aanslag voor de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw krijgen. Deze bijdrage is niet hetzelfde als je maandelijkse premie aan de zorgverzekeraar. Controleer beide aanslagen wanneer je winstverwachting verandert; de online wijzigingsstappen zijn ook bruikbaar voor de voorlopige Zvw-aanslag.

Wil je de grondslag controleren? Bekijk hoe je de bijdrage Zvw in 2026 berekent, ook wanneer je naast je onderneming loon ontvangt.

Voor aanvragen en wijzigen geldt meestal 1 mei na het belastingjaar, maar je aangiftebrief of verleend aangifte-uitstel kan de toepasselijke uiterste datum bepalen. Heb je al aangifte gedaan over dat jaar, dan kun je daarvoor geen voorlopige aanslag meer aanvragen of wijzigen. Verwar de termijn om te wijzigen niet met de datum waarop je moet betalen.

Actueel op 8 oktober 2026: de mogelijkheid om de voorlopige aanslag 2026 stop te zetten liep tot 1 oktober 2026. Een onjuiste schatting kun je nog wel wijzigen binnen de geldende termijn. Een verzoek dat je jaarinkomen bijwerkt, is iets anders dan stopzetten.

Een goed voorschot is bovendien geen algemene garantie tegen belastingrente. Daarbij spelen ook de timing en juistheid van je jaarlijkse aangifte een rol. Houd dus naast je betaalplanning een aparte aangifteplanning bij en controleer de renteregels als je aangifte later wordt ingediend of gecorrigeerd.

Checklist vóór je je voorlopige aanslag verzendt

• Controleer het belastingjaar en of je al een voorlopige aanslag hebt.
• Werk de boekhouding bij en maak een winstprognose voor het hele jaar.
• Noteer verwachte opdrachten, kosten en onzekerheden bij je prognose.
• Controleer andere inkomsten, woning-, vermogens- en partnergegevens.
• Toets ondernemersaftrek en voorkom dubbele aftrek in je invoer.
• Bekijk ook je voorlopige aanslag Zvw en de toepasselijke wijzigingstermijn.
• Bewaar de ontvangstbevestiging en je ingevulde gegevens.
• Controleer na het bericht de nieuwe aanslag, eerdere betalingen en betaaldata.

Veelgestelde vragen over de voorlopige aanslag

Is een voorlopige aanslag verplicht als ik start?

Een aanvraag is niet automatisch verplicht omdat je start. Verwacht je winst en heb je geen voorlopige aanslag gekregen, dan kan aanvragen verstandig zijn om de betaling te spreiden. Heb je al een aanslag, dan gelden de daarop vermelde betaalafspraken.

Moet ik alleen het verschil in winst doorgeven?

Nee. Vul een nieuwe schatting voor het hele belastingjaar in en controleer alle gevraagde gegevens, ook wat niet verandert. Geef dus niet alleen de extra omzet of winst van de laatste maand door.

Kan ik mijn voorlopige aanslag in oktober 2026 stopzetten?

Op de controledatum 8 oktober 2026 kan dat niet meer: de stopzetmogelijkheid liep tot 1 oktober 2026. Klopt de schatting niet, dan kun je de voorlopige aanslag nog wel wijzigen binnen de toepasselijke termijn.

Vervangt dit mijn jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting?

Nee. De voorlopige aanslag is een voorschot op basis van een schatting. In je jaarlijkse aangifte geef je de werkelijke gegevens op. De bedragen van je voorlopige aanslag worden met de uiteindelijke belasting verrekend.