ZZP & administratie · Onderaanneming
Btw verleggen als zzp'er in de bouw
Werk je als Nederlandse zzp-onderaannemer voor een aannemer en voer je fysieke werkzaamheden aan een gebouw uit? Dan moet je onder de gewone btw-regels meestal de btw naar die aannemer verleggen. Je rekent geen btw-bedrag, vermeldt ‘btw verlegd’ en zet het btw-id van je afnemer op de factuur. Controleer eerst de opdracht: alleen een zakelijke klant of een bouwlocatie is niet voldoende. Ontwerpwerk, werk dat je voor meer dan de helft in je eigen werkplaats uitvoert en bepaalde verkopen met bijkomende montage vallen niet onder deze regeling. Je binnenlandse verlegde verkoopomzet geef je aan bij rubriek 1e. De aannemer berekent de btw en geeft die aan bij rubriek 2a.
Toets de opdracht en je rol → controleer de uitzonderingen → factureer met de juiste vermelding → boek verlegde verkoop en inkoop afzonderlijk.
Deze uitleg gaat over werkzaamheden in Nederland door hier gevestigde ondernemers, buiten de KOR. Een buitenlandse aannemer, verkoop van een pand, personeelsuitleen of een samengestelde opdracht kan een andere beoordeling vragen. Gebruik het voorbeeld hieronder dus niet als algemene factuurregel voor iedere klus.
Wanneer ben je onderaannemer voor deze btw-regeling?
Kijk wie de opdracht aan jou verstrekt en welk deel van het werk je uitvoert. Een hoofdaannemer neemt een project aan en besteedt daarvan een deel aan jou uit. Je kunt bijvoorbeeld de elektrische installatie in een bedrijfspand aanleggen terwijl de aannemer het hele verbouwingsproject uitvoert. De projectafspraak, je werkzaamheden en de factuur moeten op elkaar aansluiten.
Voer je hetzelfde werk rechtstreeks voor een particuliere eigenaar uit, dan is dat geen onderaanneming aan een aannemer. Ook een bedrijf dat alleen zijn eigen kantoor laat verbouwen, is niet automatisch hoofdaannemer. Beoordeel de zakelijke klant niet uitsluitend op diens KVK-inschrijving.
Een ondernemer kan wel als eigenbouwer gelden en daardoor fiscaal als aannemer worden behandeld. Dat vraagt een beoordeling van de concrete bedrijfsactiviteiten en de leiding over het project. Vraag bij zo'n opdrachtgever naar de onderbouwing en, als die beschikbaar is, een Verklaring Eigenbouwerschap. Neem die kwalificatie niet zomaar over van de naam ‘projectontwikkelaar’ op een offerte.
Welke werkzaamheden vallen wel en niet onder verlegging?
Het moet gaan om rechtstreeks fysieke werkzaamheden aan onroerende zaken of schepen. Denk binnen de bouw aan installeren, slopen, onderhouden of herstellen. Een zelfstandige ontwerp- of bewakingsdienst valt niet onder deze onderaannemingsregeling, ook niet wanneer de opdrachtgever een aannemer is.
De Belastingdienst heeft ook bij verkeersbegeleiding rond wegwerkzaamheden geoordeeld dat het faciliteren van een veilige werkplek geen fysieke werkzaamheid aan de onroerende zaak zelf is. De locatie en de aanwezigheid van bouwmedewerkers maken een ondersteunende dienst dus nog geen bouwwerkzaamheid voor deze regeling.
Splits bij je beoordeling de vragen ‘wat lever ik?’ en ‘voor wie voer ik het uit?’. Een opdrachtomschrijving als ‘ondersteuning project’ is te vaag om later duidelijk te maken wat je werkelijk hebt gedaan. Noteer liever de concrete werkzaamheden en het project waarop ze betrekking hebben.
Welke uitzonderingen moet je vóór factureren controleren?
Doe je meer dan de helft van het werk in je eigen werkplaats, dan mag je de btw op grond van deze onderaannemingsregeling niet verleggen. Alleen de laatste montage op de bouwplaats uitvoeren is dus niet automatisch genoeg. Leg vast waar en hoe het werk is uitgevoerd; laat bij een onduidelijke verdeling de opdracht beoordelen.
Ook bij de verkoop van goederen met bijkomende werkzaamheden kan verlegging niet van toepassing zijn. Het gaat daarbij om werkzaamheden die ondergeschikt zijn aan de verkoop: de kosten zijn gering en zitten in de verkoopprijs. Een kleine montagehandeling bij een productverkoop is iets anders dan een zelfstandige aannemingsopdracht.
Ga niet uit van ‘materiaal plus arbeid betekent altijd verlegd’ of het omgekeerde. Bespreek bij gemengde prestaties de hele overeenkomst met je boekhouder. Als verlegging niet geldt, moet je het normale btw-regime voor die prestatie bepalen; een eventueel verlaagd tarief of een vrijstelling is vervolgens een aparte vraag.
Wat moet er op je verleggingsfactuur staan?
Vermeld btw verlegd en het btw-identificatienummer van de aannemer aan wie je factureert. Zet geen btw-bedrag boven op de prijs. Vermeld de vergoeding per tarief dat zonder verlegging van toepassing zou zijn. Gebruik ‘0%’ niet als vervangende tekst: verlegging verandert wie de belasting aangeeft, niet zomaar het tarief van de prestatie.
Behoud de overige factuurgegevens: volledige namen en adressen, je eigen btw-id, je KVK-nummer als je ingeschreven bent, uitgiftedatum, uniek opeenvolgend factuurnummer, leveringsdatum en een duidelijke omschrijving met de omvang van het werk. Vermeld ook de prijs exclusief btw en, waar van toepassing, de eenheidsprijs.
Vraag het btw-id bij de daadwerkelijke contractpartij op en controleer of naam, adres en projectafspraak daarbij passen. Een nummer uit een oude e-mail van een andere groepsmaatschappij is geen goede basis. Voor het onderscheid met vrijgestelde omzet kun je de uitleg over facturen zonder btw gebruiken.
Hoe ziet een eigen rekenvoorbeeld in de bouw eruit?
Stel: je legt voor een Nederlandse aannemer een elektrische installatie aan op de bouwplaats van een bedrijfspand. Jullie vallen niet onder de KOR; er is echte onderaanneming en geen werkplaats- of verkoopuitzondering. In dit voorbeeld geldt zonder verlegging het algemene tarief van 21%. De afgesproken vergoeding is € 2.400.
| Werk | Elektrische installatie bedrijfspand, project P-18 |
|---|---|
| Vergoeding, tariefgroep 21% | € 2.400,00 |
| Btw-vermelding | Btw verlegd |
| Te betalen aan jou | € 2.400,00 |
Dit is alleen het bedragenblok; voeg alle gegevens uit de vorige sectie toe, inclusief het echte btw-id van je klant. Maak geen fictief nummer aan om je software verder te laten gaan. De aannemer betaalt in dit voorbeeld € 2.400 aan jou, niet € 2.904. Voor zijn aangifte berekent hij afzonderlijk € 2.400 × 21% = € 504.
Controleer je factuurinstelling aan de hand van het uitgegeven document. Een code met de naam ‘geen btw’ kan in een boekhoudpakket iets anders doen dan ‘binnenland verlegd’. De berekening en het aangifte-overzicht moeten kloppen, ongeacht de naam van de softwarecode.
Waar geef je verkoop en inkoop aan in de btw-aangifte?
Als onderaannemer zet je de € 2.400 binnenlandse verlegde verkoopomzet bij rubriek 1e. Je geeft daar niet de € 504 aan als door jou verschuldigde verkoop-btw. Boek de factuur wel als omzet; verlegging is geen reden om de opbrengst uit je administratie weg te laten.
De aannemer neemt als afnemer de vergoeding van € 2.400 en de berekende € 504 op bij rubriek 2a. Gebruikt hij de prestatie volledig voor btw-belaste activiteiten en voldoet hij aan de aftrekvoorwaarden, dan trekt hij dezelfde € 504 in die aangifte af bij rubriek 5b. Alleen onder die voorwaarden is het saldo van deze verlegde inkoop nul.
Wordt de inkoop gebruikt voor vrijgestelde activiteiten, dan is die aftrek niet beschikbaar. Bij gemengd gebruik moet het aftrekbare deel afzonderlijk worden bepaald. Voorbelasting is dus niet automatisch gelijk aan de berekende verlegde btw. De gewone achtergrond staat bij btw aangeven en voorbelasting aftrekken.
Koop jij zelf werk in van een andere onderaannemer, dan kun je beide rollen hebben. Beoordeel iedere schakel: die collega kan naar jou verleggen, terwijl jij je eigen prestatie naar jouw aannemer verlegt. Houd de inkoopfactuur en jouw verkoopfactuur als twee afzonderlijke transacties bij; trek de inkoop niet van je verlegde verkoopomzet af.
Wat verandert er als je aan de KOR meedoet?
De voorbeelden hierboven gaan uit van normale btw-aangiften. Valt jouw dienstverlening onder de KOR-vrijstelling, dan moet je de KOR-regels gebruiken. Op een vrijwillig uitgereikte factuur vermeld je dat een vrijstelling van toepassing is; gebruik niet zonder beoordeling het verleggingsmodel van een collega die buiten de KOR werkt.
De KOR betekent bovendien dat je geen btw over zakelijke kosten en investeringen terugvraagt. Buiten de KOR kan een onderaannemer die terecht verleggingsfacturen stuurt, onder de gewone voorwaarden wel voorbelasting aftrekken. Zonder btw op je verkoopfactuur werken zegt dus op zichzelf niets over je recht op aftrek.
Ontvang je als KOR-deelnemer zelf een factuur met verlegde btw, laat dan ook de eventuele incidentele aangifteplicht controleren. Je mag niet aannemen dat ‘geen gewone aangiften’ betekent dat iedere verlegde inkoop belastingvrij is.
Hoe herstel je een factuur met de verkeerde btw-behandeling?
Had je moeten verleggen maar heb je toch btw gefactureerd, dan moet je die ten onrechte vermelde btw aangeven en betalen zolang de fout niet volgens de regels is hersteld. Je klant mag die onterecht gefactureerde btw niet als voorbelasting aftrekken en moet om een correctie vragen.
Leg vast wat fout ging, stem de juiste documenten met de klant af en controleer of de fout ook in een ingediende aangifte staat. Alleen een nieuwe pdf sturen herstelt die aangifte niet. Gebruik het stappenplan voor een verkeerde factuur corrigeren om oorspronkelijke factuur, correctie en nieuwe versie herkenbaar te koppelen.
Zijn jullie het oneens over de opdrachtkwalificatie, leg dan de overeenkomst, werkbeschrijving en uitvoering naast elkaar. Neem bij twijfel contact op met het belastingkantoor waaronder de hoofdaannemer valt. Laat je niet alleen leiden door de factuurvoorkeur van de klant: jij blijft verantwoordelijk voor de verlegging die je toepast.
Welke checklist gebruik je vóór je de factuur verstuurt?
- Bepaal je btw-regime. Controleer of je onder de gewone regels werkt of een vrijstelling zoals de KOR gebruikt.
- Identificeer je afnemer. Laat contractpartij, naam, adres en btw-id op elkaar aansluiten.
- Toets de relatie. Is sprake van onderaanneming aan een aannemer of een voldoende onderbouwde eigenbouwer?
- Beschrijf het echte werk. Controleer of je fysieke werkzaamheden aan de onroerende zaak uitvoert.
- Controleer de uitzonderingen. Beoordeel eigen werkplaats en verkoop met ondergeschikte werkzaamheden.
- Controleer de factuurtekst. Gebruik bij toepasselijke verlegging de juiste vermelding, afnemers-btw-id en vergoeding per tarief.
- Controleer de boeking. Vergelijk de factuur met de juiste rubriek voor verlegde verkoop of inkoop.
- Bewaar je onderbouwing. Houd opdracht, relevante correspondentie en factuur bij elkaar; laat twijfel vóór verzending uitzoeken.
De mapindeling en het vergelijken van de softwarecode zijn praktische controles, geen voorgeschreven boekhoudmethode. Kies een werkwijze waarmee je achteraf kunt uitleggen waarom de factuur zo is opgesteld.
Veelgestelde vragen over btw verleggen in de bouw
Mag ik btw verleggen omdat mijn klant een btw-id heeft?
Nee. Een btw-id bewijst niet dat je opdracht onder deze regeling valt. Controleer ook de aannemersrelatie, de fysieke werkzaamheden en de uitzonderingen.
Is btw verlegd hetzelfde als het 0%-tarief?
Nee. Bij verlegging berekent de afnemer de btw en geeft die aan. Zet op de factuur btw verlegd, niet het 0%-tarief als vervanging van die vermelding.
Moet ik aangifte doen als ik alleen verleggingsfacturen verstuur?
Ja, als je onder de gewone btw-regels aangifte moet doen. Vermeld binnenlandse verlegde verkoopomzet bij rubriek 1e. Een factuur zonder btw-bedrag maakt je omzet niet onzichtbaar voor de aangifte.
Wat als de aannemer mij vraagt toch btw te rekenen?
Bepaal eerst welke regeling wettelijk geldt; de voorkeur van je klant is niet beslissend. Laat een verschil van inzicht uitzoeken en neem bij twijfel contact op met het belastingkantoor van de hoofdaannemer.
Ga naar het ZZP-overzicht voor andere concrete factuur- en administratievragen.